Wat is Zonvarken?
Het Zonvarken concept is ontstaan vanuit een brainstorm over een nieuw varkenshouderijsysteem waarbij met innovaties invulling gegeven wordt aan de behoeftes van de varkens. Zonvarken is een revolutionaire en kleinschalige varkensboerderij dat maximaal uit 50 zeugen gesloten per locatie bestaat. Het laat zien dat maximaal dierenwelzijn, minimale emissies van CO2, ammoniak, fijnstof en geur én een gezond inkomen voor de boer prima samen kunnen gaan. Zonvarken is een coöperatie van varkenshouders die op een andere wijze varkens willen houden. Zonvarkens worden gehouden in Zonvarkenstallen en leven in stabiele groepen en familiesystemen. Dat betekent dat broertjes, zusjes, neefjes en nichtjes hun leven bij elkaar blijven.
Met deze extra aandacht voor dierwelzijn heeft het Zonvarkenconcept 3 sterren ontvangen van het Beter Leven keurmerk.
5 Pijlers
Zonvarken is gebaseerd op 5 pijlers; diervriendelijk, milieuvriendelijk, klimaatvriendelijk, boervriendelijk en buurtvriendelijk. Zonvarken heeft daarmee een goed verhaal voor varkens, boeren, buren en consumenten.
Pijler 1: Diervriendelijk
Zonvarkenstallen zijn ontworpen om de behoefte van het varken heen. Bij het ontwerp van de Zonvarkenstal is zo veel mogelijk rekening gehouden met de natuurlijke instincten en behoeften van varkens. Zonvarkens mogen net als biologische varkens het 3 sterren Beter Leven Keurmerk gebruiken, maar het Zonvarkensysteem gaat verder dan de criteria voor 3 sterren Beter Leven voorschrijven. Zo blijven bij Zonvarken de biggen langer bij de zeug dan voorgeschreven en ook langer dan bij biologische varkens en blijven broers, zussen, neven en nichten bij elkaar tot slacht.
Zeugen lopen altijd los, ook tijdens het biggen. Binnen worden de varkens gehuisvest op stro, daarnaast is er permanente toegang tot een (verharde) buitenuitloop. Alle hokken zijn zo ingericht dat ze 4 zones hebben; om te slapen, vreten, spelen en mesten. Indien het weer het toelaat, krijgen de biggen en vleesvarkens periodiek, maar minstens één keer tijdens hun leven, toegang tot "de biggenspeeltuin", een onverhard grasveld tussen de stallen, zodat ze echt in de aarde kunnen wroeten.
Wat maakt Zonvarken zo diervriendelijk?
Pijler 2: Milieuvriendelijk
Middels innovaties wordt de uitstoot van ammoniak, fijnstof en geur maximaal gereduceerd of voorkomen.
Zonvarken maakt gebruik van een mestscheidingsysteem, hierdoor is er nauwelijks sprake van geuroverlast. Het sedum dak geeft een natuurlijke uitstraling van de boerderij, is aantrekkelijk voor de leefomgeving van vogels, vlinders en insecten, verhoogt de biodiversiteit en vangt daarnaast nog veel fijnstof af.
Middels de innovatieve Separate Floor, wordt mest en urine direct van elkaar gescheiden en wordt de mest meerdere keren per dag uit de stal verwijderd. Deze dagontmesting zorgt ervoor dat de ammoniakuitstoot maximaal wordt teruggebracht. Hierdoor blijft het waardevolle nutriënt stikstof op de boerderij en gaat uiteindelijk via de mest naar de akker als voedingsstof voor planten.
Pijler 3: Klimaatvriendelijk
Zonvarken varkensvlees is duurzaam en wordt klimaatvriendelijk geproduceerd. Bij transport van dieren, transport en bewerkingen van de voeding voor de varkens en verwarming is energie nodig en komt CO2 vrij. Zonvarkens worden gevoerd met voer dat uit reststromen bestaat, waardoor het voer een lagere CO2 footprint heeft dan ‘’geteeld’’ varkensvoer. Zonvarken streeft ernaar om de CO2 die het circulaire voer nog ‘veroorzaakt’ heeft en de CO2 die vrijkomt bij alle andere aspecten bij het houden van Zonvarkens op de bedrijven volledig te compenseren middels de volgende innovaties:
- Bij Zonvarkenstallen zijn bomen geplant die CO2 vangen en tevens dienen als schuilmogelijkheid en verrijking voor de zeugen in de buitenuitloop.
- Op de daken van zonvarkenstallen ligt sedum, een plantje dat veel CO2 opneemt.
- Vaste mest en urine wordt direct van elkaar gescheiden en uit de stal verwijderd. Dit geeft naast veel minder ammoniakemissie ook een sterke reductie op het broeikasgas methaan.
- Alle geboortes in een Zonvarkenstal gebeuren tegelijk op 2 momenten in het jaar, waardoor er alleen in die week verwarmd hoeft te worden. Hierdoor is het energieverbruik in de stal minimaal.
Pijler 4: Boervriendelijk
De Zonvarken boer ontvangt een eerlijke vergoeding en boeren helpen op elkaars boerderij tijdens vakanties. De kleinschaligheid (50 zeugen met bijbehorende biggen) van het zonvarken concept maakt een goede balans tussen werk en privé mogelijk.
Pijler 5: Buurtvriendelijk
Bij Zonvarken spreken we niet over megastallen, maar over kleinschalige boerderijen met 25 zeugen en bijbehorende biggen per stal. Een Zonvarkenboerderij kan bestaan uit 1 of 2 stallen. De stallen zijn ruim opgezet, bedoeld voor meer ruimte per dier. Het ontwerp van de Zonvarkenboerderij is met houten spanten en een groen sedum dak landschappelijk goed ingepast. Elke Zonvarkenboerderij beschikt over een boomgaard voor de zeugen. Het sedum dak en de houten bouwmaterialen die gebruikt zijn in de stal zorgen voor een goede geluidsisolatie.
Circulair varkensvoer
Zonvarkens krijgen voer:
- Dat niet concurreert met humane voeding.
- Gemaakt van rest- en retourstromen van humane voeding.
- Met een tot 60% lagere CO2 Footprint.
- Waarvoor niet direct landbouwgrond is gebruikt.
- Zonder granen, sojaschroot of andere voor dieren geteelde ingrediënten.
Scheiding van mest en urine
Bij alle Zonvarkenstallen wordt de mest direct gescheiden. Hierdoor is er:
- Geen aantoonbare fosfaat in de dunne fractie.
- Minimale ammoniakvorming (stikstof) omdat vorming van drijfmest voorkomen wordt.
- Maximale reductie van methaanvorming en geur!
- Minder stikstof uitspoeling t.o.v. kunstmest en drijfmest.
- Ruige mest beter voor biodiversiteit op de akkers.